مقاله بررسي مولفه هاي تاثيرگذار بر ميزان مراجعه شهروندان به پارك شهري گرگان

بررسی مولفه های تاثیرگذار بر میزان مراجعه شهروندان به پارک شهری گرگان

چکیده:

تراکم جمعیت گرگان و استفاده زیاد مردم از وسایل نقلیه باعث شیوع بیماری های جسمی فراوانی در بین مردم شده است .از این رو برای فرار از بیماری ها و رهایی از خستگی زندگی روزمره مردم به پارک مراجعه میکنند زیرا عدم مراجعه به پارک ها و فضای سبز میتواند باعث کسالت و بیماری و از دست دادن روحیه آن ها شود زیرا پارک ها به دلیل فضای سبزی که دارند میتواننند در روحیه افراد تاثیر به سزایی گذاشته و شادی و سلامتی و سرزندگی را برای افراد به همراه داشته باشند. که البته ماشینی شدن زندگی بشر و گسترش شهرنشینی باعث شده مردم کمتر به پارک ها رجوع کنند که البته تبعاتی را برای خودشان به دنبال دارد در این پژوهش به بررسی شهر گرگان میپردازیم و بررسی میکنیم که چه عواملی بر جذب افراد به پارک ها و تشویق آنها به مراجعه به پارک ها تاثیر گذار هست. فضای سبز و پارک ها از نظر این که میتواند در زیبایی ،سلامتی  و روحیه شهروندان موثر باشند اهمیت پیدا میکنند و این ضرورت وجود پارک را برای مردم نشان میدهد. با توجه به متغیر هایی که در این مقاله بررسی می شود از روش توصیفی تحلیلی پیمایشی استفاده شده است. زیرا در این مقاله به تشریح و تبیین دلایل میپردازد.اطلاعات مورد نیاز برای این تحقیق از طریق توزیع پرسشنامه بدست آمده است که تعداد آن  300  تاست  روایی و پایایی صوری و محتوایی پرسشنامه با استفاده آلفای کرونباخ ثابت شده است و این نتیجه بدست آمد که در این پژوهش از متغير تحصيلات كه سطوح متفاوتي دارد ، تنها سطوح ديپلم و ليسانس رابطه معني داري با تعداد دفعات دارند. همچنين متغير سن در دو رده كمتر از 20 و از 31 تا 40 رابطه معني داري با پارك رفتن دارند. اما بايد به اين نكته توجه كرد كه رابطه اين دو به صورت معكوس در مدل وجود دارد زيرا پارامترهاي آنها منفي برآورد شده است. علاوه بر اين، متغير زيبايي شناختي از ديگر عواملي است كه بر روي رفتن به پارك تاثير گذار مي باشد. اين متغير نيز رابطه معكوس با متغير پاسخ موجود در مطالعه دارد.

کلید واژگان:پارک شهر،گرگان،مولفه تاثیر گذار،جاذبه پارک

مقدمه:

تفكر در مفهوم توسعة پايدار، به خصوص در عرصة كلان شهرها بر نقش فضاي سبز با ويژگي هاي آن در مجموعة تفرجگاهي به همراه درك صحيح از واقعيتهاي اجتماعي, اقتصادي و فرهنگي آن در مناطق تأكيد دارد. فضاهاي سبز عمومي به عنوان آرام کننده طبيعي در مناطق شهری که فشار و استرس را کاهش میدهد مفيد مي باشند. وجود درختان و علفزارها در فضاهاي عمومي  وابستگي هاي اجتماعي كه در شهرهاي امروزي روز به روز بیشتر می شود را، قوت مي بخشد و در كاهش پرخاشگري و رسيدن به آرامش روحي بسيار موثرند و به عنوان عاملی براي صميميت محسوب میشوند. همچنين اين مكان ها به عنوان منابع و منافع اقتصادي براي شهروندان نیز محسوب می شوند.(محمدی و همکاران،1386، 96)

فضاهای سبز شهری از اجزای مهم شهرها محسوب می شوند .متاسفانه ماهیت اقتصادی برنامه ریزی شهری باعث میشود زیر ساخت های اجتماعی از جمله فضاهای سبز شهری نتوانند جایگاه خود را بیابند.(معمار،1392، 2)گسترش فضاي سبز  از دیدگاه برنامه ریزي و طراحی شهري، مفهومی گسترده تر از توسعه پوشش گیاهی و بهبود شرایط محیط طبیعی شهر دارد؛ و به معنی  نوعی ساماندهی به فضاهاي پراکنده و متنوع سبز است. به این جهت فضاي سبز یکی از محورهاي اصلی الگوي کاربري زمین  محسوب میشود، یعنی این عملکردها تحت تأثیر عامل هاي طبیعی، اقتصادي و اجتماعی هستند. براي اینکه فضاي سبز بتواند نقش ها و عملکرد هاي خود را به خوبی  ایفا کند ، اولین و مهم ترین گام تعیین مکان هاي مناسب فضاي سبز است زیرا  اگر مکانیابی مناسبی داشته باشد باعث میشود شهروندان بیشتر به این فضاها جذب شوند (یوسفی روبیات و همکاران،1393، 114)

شهرها پيوسته رو به گسترشند و جمعیت شهرهاي بزرگ روز به روز در حال افزایش است و اين گستردگي باعث تخريب محيط زيست و افزايش آلودگي هاي زيست محيطي میشود.توجه به فضاي سبز شهري يا به عبارت دقيق تر توجه به سطوحي از كاربر يهاي شهري با پوشش گياهي انسان ساخت به منظور توليد اكسيژن، تعديل دماي محيط، جذب برخي آلاينده ها، تثبيت برخي سطوح شيب دار، افزايش رطوبت و نهايتاً بازدهي اكولوژيك باعث ارتقاي كيفيت محيط زيست شهري و برقراري تعاملات اجتماعي و مهمتر از آن نياز به گذران اوقات فراغت و تفريح و استراحت شهروندان را ممکن میسازد.(خمر و همکاران،1392، 118) هر انسانی در هر شرایطی، روزانه به چند ساعت سکوت و آرامش نیاز دارد که  این نیاز، با فشردگی جمعیت در محل مسکونی و زندگی آپارتمان نشینی بیشتر هم می شود. از این جهت ایجاد فضاي سبز و پارك شهري که انسان چند ساعتی را در آرامش و به دور از غوغا و هیاهوي زندگی روزمره بگذراند، به ضروری به نظر می رسد.کند.(سرباز و همکاران،1392، 101)

اهمیت و ضرورت انجام تحقيق

این نظر که فضاهای سبز بر رفتار شهروندان اثر میگذارد و باعث تنظیم رفتار آنها میشود امری پذیرفتنی است .یکی از معیارهای ارزیابی کیفیت محیط شهر وجود پارک  یا فضای سبز است که شهروندان درآن بتوانند با ایمنی و آسایش خاطر با هم گفتگو کنند.اهمیت این مساله به قدری است که باعث شده به فضاهای سبز شهری و پارک و اعمال سیاستی که مردم شهرها را از مشکلاتی از قبیل یاس و ناامیدی برهاند و باعث ارتباط با فضای سبز شود از مهمترین وظایف نهادهای شهری است.(صالحی فرد،علیزاده، 1387، 20)

تاثیر فضای سبز شهری  در زندگی اجتماعی شهروندان ،توجه به نیازهای استفاده کنندگان و شناسایی علل اصلی استفاده شهروندان برای مراجعه به آن باید در حوزه طرح ریزی، اجرا،مدیریت و نگهداری آن بررسی شود. فضای سبز در ایران قدمت زیادی داشته ولی وضعیت در حد مطلوب نبوده که از دلایل مهم    آن عدم برنامه ریزی  همسو  با تقاضای مردم به جهت رفاه عمومی شهروندان است مطالعات فضای سبز شهری بدین جهت در نظر گرفته شده که به طور فزاینده یک رویکرد مناسب برای بهبود ارزش زیست محیطی شهری محسوب میشود و عواملی که باعث جذب شهروندان میوشد تقویت شود.(معمار،1392، 3)

مرور ادبیات و چارچوب نظري تحقیق

محمدی و همکاران(1386)  با بررسی های انجام گرفته در پارک ها  دریافتند که عواملی مثل مکانیابی درست پارک،مکانیابی درست وسایل نقلیه، امکانات فرهنگی، مبلمان درست  میتواند باعث جذب شهروندان به پارک ها باشد همچنین عواملی مانند استراحت،درکنار طبیعت بودن، فرار از شهر،ورزش،ملاقات با دوستان و ملاقات با دیگران از جمله عواملی است که افراد را برای رفتن به پارک تشویق میکنند.بیشتر افرادی که پارک مراجعه میکنند دارای مدرک لیسانس بوده و بیشتر مراجعین گروه سنی بین 15-65 سال داشته اند و بیشترین درصد را مردان تشکیل داده اند و اکثرا در این فضا احساس آزادی دارند و اکثرشا ن درآمدی بین 150 تا 300 هزار تومان دارند.

محمدی و رخشانی نصب(1390) در تحقیق خود بیان داشتند که  وضعیت شغلی شهروندان با زمان استفاده از پارک رابطه معنا دار دارد به این معنی که در واقع شهروندان با توجه به شغل خود در زمان های خاصی از پارک و فضای سبز استفاده میکنند .هم زنان و هم مردان در مورد جاذبه های پارک نظرات یکسانی داشته اند.سن افراد نیز در انتخاب جاذبه پارک موثر است یعنی افراد با سنین مختلف جاذبه های پارک را متفاوت دیده اند و بیشتر افراد ابتدا جاذبه های طبیعی ،بعد جاذبه های مصنوعی  در انتها ویژگی های ایمنی و دسترسی را جزو عواملی به حساب آوردند که باعث شده آن ها به پارک مراجعه کنند همچنین امکان استفاده از وسایل نقلیه شخصی و عمومی و وضعیت شغلی(برای خستگی کار و نزدیکی به محل کار) در عوامل جاذب موثر می باشد.

معمار(1392) پژوهشی با هدف بررسی عوامل ترغیب کننده شهروندان برای رفتن به پارک ملت انجام داد که درآن نشان داد استفاده از هوای مطبوع، مسیر گذر مناسب و فضای ویژه پیاده روی و قدمت زیاد ،دسترسی آسان و ارزان ،قرار گرفتن در مکانی مناسب و   نامدار بودن پارک ملت عوامل اصلی مراجعین به به این پارک می باشد .

 در تحقیق لاهیجانیان و شیعه بیگی(1389) این نتیجه حاصل شد که که بین دستیابی به محیط زیبا  و سبز شهری و افزایش کیفی زندگی شهروندان و سلامت روانی و جسمانی رابطه معناداری وجود دارد و همچنین بین دستیابی به معیارها و طراحی مناسب در پارک و ایجاد محیطی آرامش بخش و مفرح شهروندان رابطه معنا داری وجود دارد و اکثر شهروندان به پارک برای تفریح و خوشگذرانی و آسایش روحی و روانی و جسمی مراجعه میکنند.

تقی زاده و حیاتی (1392) در تحقیق خود بیان داشتند که افراد برای ملاقات با دوستان و آشنایان به پارک ها مراجعه میکنند .فضاي سبز بیشترین جذابیت براي استفاده کنندگان پارك دارد .

هدف تحقیق:

شناسایی عوامل موثر بر میزان مراجعه شهروندان به پارک های شهری

سؤالات تحقیق:

چه عواملی باعث مراجعه شهروندان به پارکهای شهری می شود؟

فرضيه‏هاي تحقیق:

به نظر میرسد بین مولفه های تاثیرگذار بر جذب شهروندان و میزان مراجعه شهروندان به پارک های شهری رابطه معناداری وجود دارد.

به نظر میرسد بین عوامل دموگرافیک(سن،شغل،درآمد،مدرک تحصیلی،جنسیت،وضعیت تاهل )و عواملی که باعث جذب افراد به پارک میشوند رابطه معناداری وجود دارد.

مبانی نظری:

پارک شهری

هدف اصلی پارک های شهری بازگرداندن فضای باز به زندگی شهری می باشد که در آن به زیبایی شناسی و ارتقا کیفیت فضای شهری ،بهبود جنبه های زیست محیطی و افزایش سلامتی و بهداشت شهری توجه میشود.پارک های شهری نقش های اجتماعی، اقتصادی و اکولوژیکی دارند  که مزایای آن درمان بیماری های روحی، محیطی مناسب برای بازی کودکان، یکپارچگی اجتماعی،حفظ آسایش و نیز شاخصی برای ارتقا کیفیت  و توسعه جامعه است.(تیموری و همکاران،1389، 141)

جاذبه های طبیعی

جاذبه های طبیعی در پارک ها شامل گل ها و گیاهان زینتی ،درختان از انواع مختلف و با ارتفاع مختلف ،چمن،فواره،درختچه و ... است.

جاذبه های مصنوعی

جاذبه های مصنوعی شامل وسایل بازی کودکان،ساختمان های جاذب در پارک،مبلمان مناسب،نورپردازی ،رنگ آمیزی مناسب فضاهای مختلف پارک،وسایل ورزشی برای عموم شهروندان هستند.(محمدی و رخشانی نسب،1390، 34)

ایمنی

حفاظت شهر در مقابل خطرات طبیعی مانند سیل،زلزله،طوفان  و یا غیرطبیعی باعث تضعیف ایمنی شهر شده و گاهی با وجود فضای سبز متناسب شهری قابل تعدیل خواهد بود.(ابراهیم زاده و عبادی جوکندان،1387، 44)

دسترسی

پارک های شهری باید از 4 جهت  دسترسی به شبکه ارتباطی داشته باشد تا بدین گونه امکان جذب افراد بیشتری فراهم شود و هم امکانات اجتماعی و امنیت پارک افزایش پیدا کند در عین حال باید امکان بهره  برداری دیداری از جلوه های زیبایی پارک برای رهگذران از چهار جهت  فراهم باشد.(موسوی،1391، 5)

اثرات روانی اجتماعی پارک بر زندگی شهروندان:

هدف اصلی در طراحی فضای سبز دستیابی به آثار اجتماعی و روانی آن در نزدیک کردن انسان و طبیعت به هم است.بنابراین از کارکردهای مهم فضای سبز کارکرد روانی اجتماعی است که رسیدن به آن مستلزم تغییر ساختار تفکری نسبت به فضای کالبدی و ساختاری آن  فضا در جهت بر طرف کردن

گرگان

گرگان از شهرهای شمالی ایران است، آب و هوای معتدل دارد، هرچند تابستانهای آن نسبتاً گرم و شرجی است. اقلیم منطقه بسیار گوناگون و متنوع است و کوه، جنگل و چمنزار، جلگه و دشت، بیابان و شوره‌زار، دریا و خلیج، رودخانه و تالاب و زمین کشاورزی را شامل می‌شود. شهر گرگان و منطقه پیرامونش که از نیمه سال ۱۳۷۶ خورشیدی به صورت رسمی به استان گلستان موسوم شده از یکم دی ماه ۱۳۱۱ خورشیدی تاکنون به نام گرگان و دشت شهرت داشته است شهرستان گرگان بین 54 دقیقه و13 دقیقه تا 54 درجه  و 45 دقیقه طول شرقی و 36 درجه و

پارک شهر گرگان:

پارک شهر گرگان در مرکز این شهر در شمال غربی میدان ولیعصر قرار دارد.خیابان پاسداران در ضلع شرقی این پارک و خیابان 5 آذر در ضلع جنوبی آن واقع شده است . تاریخ افتتاح آن به فروردین 1343 خورشیدی بر میگردد که همزمان با گشایش موزه بوده است. مساحت آن چیزی حدود 38000 متر مربع بوده که مساحت کل سبزینه آن حدود 17177 متر مربع بوده و مساحت زمین بازی کودکان در حدود 714 متر مربع بوده است. از سال 1341 تغییر و تحولات بسیاری این پارک شده و برخی از فضاهای  آن تغییر کرده است که از آن جمله میتوان به عوض شدن کف سازی و وسایل بازی و زمین اسکیت و ... اشاره کرد. parks.gorgan.ir))این پارک دارای فضای سبز زیبا و مفرح با پوشش

پارک شهر گرگان:

پارک شهر گرگان در مرکز این شهر در شمال غربی میدان ولیعصر قرار دارد.خیابان پاسداران در ضلع شرقی این پارک و خیابان 5 آذر در ضلع جنوبی آن واقع شده است . تاریخ افتتاح آن به فروردین 1343 خورشیدی بر میگردد که همزمان با گشایش موزه بوده است. مساحت آن چیزی حدود 38000 متر مربع بوده که مساحت کل سبزینه آن حدود 17177 متر مربع بوده و مساحت زمین بازی کودکان در حدود 714 متر مربع بوده است. از سال 1341 تغییر و تحولات بسیاری این پارک شده و برخی از فضاهای  آن تغییر کرده است که از آن جمله میتوان به عوض شدن کف سازی و وسایل بازی و زمین اسکیت و ... اشاره کرد. parks.gorgan.ir))این پارک دارای فضای سبز زیبا و مفرح با پوشش بسیار دیدنی و چشمگیر میباشد که بازدیدکنندگان از این شهر میتوانند در آن ساعات خوبی را سپری کنند. در

روش شناسی تحقیق:

با توجه به متغیر هایی که در این مقاله بررسی می شود از روش توصیفی تحلیلی پیمایشی استفاده شده است. زیرا در این مقاله به تشریح و تبیین دلایل میپردازد.اطلاعات مورد نیاز برای این تحقیق از طریق توزیع پرسشنامه بدست آمده است که با توجه به تعداد متغیرها که 45 تاست تقریبا  5 برابر آن یعنی 300  در نظر گرفته شده است . این پرسشنامه ها در ساعت اوج استفاده از پارک(10.5 تا 12.5 ،16 تا21) و در روزهای مختلف هفته تکمیل

متغيرهاي مورد بررسي:

عوامل تاثیر گذار در استفاده مردم متغیر محسوب میشود که شامل چند دسته است: نفوذ پذیری و حرکت ،تنوع ، ایمنی و امنیت ، انعطاف پذیری و سرزندگی ،حس تعلق،خوانایی و شخصیت بصری ،پاکیزگی محیط و همسازی با طبیعت (علیزاده،1392، 10)، کالبد مناسب پارک،ویژگی طبیعی، فعالیت فیزیکی ، فعالیت فراغتی( ویج و همکاران،2012)،دسترسی آسان و ارزان، مکانیابی مناسب، نامدار بودن پارک،هوای مطبوع ،مسیر گذر مناسب ،فضای پیاده روی و قدمت پارک(معمار،1392)،طراحی مناسب پارک،تفریح ،خوشگذرانی،آسایش روح و روان و جسم( لاهیجانیان،شیخ بیگی، 1389)، احساس شادی و سرور، رفع خستگی و تجدید قوا،پر کردن اوقات فراغت، خارج شدن از محل سکونت،لذت از زندگی جمعی، در کنار مردم بودن ،کاهش افسردگی و افزایش کارایی شغلی و تحصیلی و فرار از روزمرگی،عامل دسترسی(قربانی،تیموری،1389) ، ملاقات با دوستان وآشنایان(تقی زاده) ،جاذبه طبیعی،جاذبه مصنوعی،سن افراد،شغل،نزدیکی به محل کارو استفاده از وسایل نقلیه از دیگر عواملی است که میتواند در عواملی جاذب پارک موثر باشد.(زیاری و همکاران)

در نهایت متغیرها به دسته های زیر دسته بندی میشوند:

مولفه عملکردی:( نفوذ پذیری، حرکت ،تنوع ، ایمنی و امنیت ، انعطاف پذیری و سرزندگی)

مولفه زیبایی شناختی: خود شامل 3 شاخص است (حس تعلق،خوانایی

مولفه زیست محیطی: ( پاکیزگی محیط، همسازی با طبیعت)

جاذبه  طبیعی:( گل و گیاهان زیبا ،چمن، چشم انداز پارک،امکانات مناسب جهت برپایی چادر و کمپ،هوای سالم پارک،سایه درختان،نزدیکی به پدیدهای طبیعی از جمله رودخانه و کوه، زیبایی پارک،محیط آرام و دلنشین پار)

جاذبه مصنوعی:( وسایل بازی کودکان،ساختمان های جاذب در پارک،مبلمان مناسب،نورپردازی ،رنگ آمیزی مناسب فضاهای مختلف پارک،وسایل ورزشی برای عموم شهروندان)

مولفه اجتماعی: (لذت از زندگی جمعی، در کنار مردم بودن ،ملاقات با دوستان و آشنایان)

مولفه سلامتی : (فعالیت فیزیکی، آسایش روح و روان و جسم،احساس شادی و سرور،رفع خستگی و تجدید قوا،کاهش افسردگی و افزایش کارایی شغلی و تحصیلی،فرار از روزمرگی،فضای پیاده روی )

مولفه تفریحی: (فعالیت فراغتی، تفریح و خوش گذرانی )

عوامل کالبدی: (مکان یابی مناسب ، عامل دسترسی)

نامدار بودن پارک،قدمت پارک،خارج شدن از محل سکونت ، نزدیکی به محل کارو استفاده از وسایل نقلیه از دیگر عوامل جاذب محسوب میشوند.

متغیرهای مورد نظر در غالب پرسشنامه از شهروندان  به طور اتفاقی پرسیده شده و با استفاده از نرم افزار spss به بررسی و شرح اندازه گیری متغیرها پرداخته شده است  .

تحلیل داده ها:

ابتدا با استفاده از آلفاي كرونباخ، روايي (ميزان اعتبار پرسشنامه) را مورد بررسي قرار مي دهيم. خروجي مربوط به اين آزمون در شكل زير نمايش داده شده است.

نتیجه گیری:

رشد شهرنشینی و دنیای مدرن باعث شده تا شهروندان برای دستیابی به آرامش روحی و روانی و عوض شدن روحیه خود به پارک مراجعه کنند از این رو شناخت عواملی که باعث جذب افراد به آمدن به این مکان میشود از اهمیت بسیاری برخوردار است. زیرا این عوامل میتواند به برنامه ریزان شهری

منابع:

1. ابراهیم زاده،عیسی و عبادی جوکندان،اسماعیل،1387، تحلیل بر توزیع فضایی مکانی کاربری فضای سبز در منطقه سه شهری زاهدان،جغرافیا و توسعه، شماره 11، 39-58.
2. اخوت ، هانیه و تقوایی،علی اکبر،ا1387، رزیابی اثرات فرهنگی و روانشناختی پارک های شهری بر شهروندان (مطالعه موردی: شهر تهران)، شهرنگار ،شماره 50، سال نهم؛ 23-29.
3. اشرفی،یوسف و رشیدی،طلا،1391، ارزیابی تاثیر اجتماعی پروژه های شهری نمونه موردی:پارک کودک ظفر گلچین در منطقه 10 شهرداری تهران،مدیریت شهری،شماره31، 295-316.
4. امین زاده،بهناز و افشار،دخی، 1382،طراحي و الگوهاي رفتاري: پيشنهادي براي بهسازي پارك هاي شهري،محیط شناسی،دوره 29،شماره 30، 43-60.
5. تقی زاده،مجید و حیاتی، باب الله،1392، بررسی سطح رضایتمندي مراجعه کنندگان از کیفیت خدمات ارائه شده در پارك هاي شهري تبریز، اولین همایش ملی راهکارهاي توسعه فضاي سبز کلانشهر تبریز،125-146.
6. تیموری ،راضیه،روستایی،شهریور،اکبری زمانی، اصغر و احد نژاد، محسن،1389،ارزیابی تناسب فضایی مکانی پارک های شهری با استفاده از جی آی اس(مطالعه موردی:پارک های منطقه 2 شهر تبریز)،مجله علمی پژوهشی فضای جغرافیایی،سال دهم،شماره 30،137-168.
7. خواجه شاهکویی،علیرضا،کرمی،شهاب و بارگاهی،رضا،1392،مکان یابی جهت توسعه آتی شهر با استفاده از روش تحلیل سلسله مراتبی (مطالعه موردی:شهر گرگان)،پنجمین کنفرانس برنامه ریزی و مدیریت شهری ،1-15.
8. خمر،غلامعلی،شاهمرادی لقمان و حیدری تاشه کپود،1392، معيارهاي مكان يابي پاركهاي شهري براي ارتقاء محيط اجتماعي، مجله پژوهش و برنامه ريزي شهري، سال چهارم، شماره دوازدهم،117-134
9. زیاری،کرامت الله،واحدیان بیکی،لیلا و پرتون،زیبا،1391، تحليلي بر بحران زيست محيطي و توزيع مكاني فضاي سبز شهر تهران، مطالعات و پژوه شهاي شهري و منطقه اي سال چهارم، شماره چهاردهم،101-114.
10. صالحی فرد،محمد و علی زاده،سید دانا،1387، تحلیلی بر ابعاد اجتماعی و روان شناختی فضاهای سبز در شهرها (با رویکرد مدیریت شهری)،مدیریت شهری، شماره 21، 19-33.
11. علیزاده،هوشمند،عبدی،محمد حامد و رحیمی کاکه جوب،آرمان،1392، راهبردهای ارتقای عملکردی فضاهای گذران اوقات فراغت،مطالعات شهری،دوره 1،شماره 4،1-14.
12. قربانی،رسول و تیموری ،راضیه،1389، تحليلي بر نقش پارك هاي شهري در ارتقاي كيفيت زندگي شهري، پژوهش هاي جغرافياي انساني، شماره 72،47-62.
13. لاهیجانیان، اکرم الملوک،شیعه بیگی، شادی،1389،رویکردی تحلیلی به طراحی و مدیریت پارک های شهری و رابطه  آن با سلامت شهروندان،هويت شهر ،دوره 4،شماره 7، 95-104
14. محمدی،جمال و رخشانی نسب،حمید،1390،تحلیل رفتاری عوامل کمی و کیفی موثر بر جذب شهروندان به پارک های شهری در اصفهان،فصلنامه علمی پژوهشی فضای جغرافیایی،سال یازدهم،شماره 43، 28-48.
15. محمدی،جمال،محمدی ده چشمه، مصطفی و ابافت یگانه، منصور،1386، ارزيابي كيفي نقش فضاهاي سبزشهري وبهينه سازي استفاده شهروندان ازآن درشهركرد، محيط شناسي ،سال 33،شماره 44،95-104
16. محمودی میمند، م ، مقدمی،ا( 1390 )، مدیریت نوین توریسم جهانی،شناخت مفاهیم، اصول و بازاریابی توریسم، انتشارات مهکامه، تهران
17. معمار،متینا،1392، بررسی امکانات پارک شهری در راستای شناسایی علل مراجعه به آن،پنجمین کنفرانس برنامه ریزی و مدیریت شهری،1-12.
18. موسوی،میرنجف،رشیدی ابراهیمی حصاری،اصغر و روشن رودی،سمیه،1391،مکان یابی بهینه فضای سبز شهری  مورد مطالعه شهر بناب،نشریه جغرافیا و مطالعات محیطی،دوره 1،شماره 3،1-14.
19. یوسفی روبیات،الهام،قسامی،فاطمه،صالحی،اسماعیل و جهانی،فاطمه،1393، تناسب فضاي- مکانی فضاي سبز شهري درپارك هاي منطقه اي شهر بیرجند، نشریه تحقیقات کاربردي علوم جغرافیایی سال چهاردهم، شماره 3،113-130.